Оцінка ігрової поведінки поросят на дорощуванні за різних стратегій збагачення в контексті імплементації правил благополуччя тварин в Україні

Михайло Ченцов, Анна Лихач
Анотація

Посилення вимог до благополуччя тварин в Україні вимагає адаптації технологій утримання свиней до стандартів європейської інтеграції. Дослідження було спрямоване на оцінку впливу різних стратегій збагачення середовища на ігрову поведінку поросят на дорощуванні в промислових умовах. Експеримент проведено на чотирьох групах поросят по 22 голови, віком 28 днів на початку, за умов однакової годівлі та утримання. Об’єкти збагачення вводились перед початком відеомоніторингу для забезпечення адаптації тварин. Поведінкові спостереження здійснювались у три періоди: 29-35-а, 50-56-а та 70-76-а доба. Аналіз проведено методом двофакторного дисперсійного аналізу з фіксованими факторами «група» та «доба», а також їх взаємодією «група × доба». Результати експерименту показали, що фактор «група» пояснював 51,7  % варіації в періоді 1, а вже у періодах 2 і 3 досягав 99  % (P < 0,001). Тривалість ігрової поведінки у контрольній групі становила 6,7-12,6 хв, тоді як у групі з бавовняною мотузкою – до 42,7 хв, у групі з купками пакувального паперу – до 65,2 хв, а у групі з пляшками, наполовину наповнені зерном – до 76,2 хв. Отримані результати за всі періоди дослідження свідчать, що фактор «група» пояснював 78,0 % загальної варіації ігрової поведінки, тоді як «період експерименту» – лише 5,0 %, а неорганізовані фактори – 14,5 %, що вказує на чітку перевагу впливу типу збагачення над часовими змінами. Ієрархічний дисперсійний аналіз підтвердив, що в усіх групах мав місце високовірогідний вплив як періоду, так і доби експерименту (усі P < 0,001), проте частка варіації за неорганізованих факторів найвища у поросят на дорощуванні І контрольної групи – 53,6 %. Ці дані свідчать про значний стимулюючий ефект збагачення середовища на активність поросят. Перевага груп із збагаченням демонструє можливість підвищення поведінкових та емоційних складників благополуччя. Підкреслено, що впровадження доступних і ефективних стратегій збагачення має практичну значущість для модернізації утримання поросят в Україні з урахуванням вимог благополуччя

Ключові слова

етичні стандарти, євроінтеграція, поведінка, свині, сталий розвиток, технологія

ЦИТУВАТИ
Chentsov, M., & Lykhach, A. (2025). Assessment of the behavioural performance of growing pigs under different enrichment strategies in the context of implementing animal welfare regulations in Ukraine. Scientific Reports of the National University of Life and Environmental Sciences of Ukraine, 21(6),114-127. https://doi.org/ 10.31548/dopovidi/6.2025.114
Використані джерела
  1. Alvarez‑Hernandez, N., Vallejo-Timarán, D., & de Jesús Rodriguez, B. (2023). Adapted original music as an environmental enrichment in an intensive pig production system reduced aggression in weaned pigs during regrouping. Animals, 13(23), article number 3599. doi: 10.3390/ani13233599.
  2. Beaudoin, J.-M., Bergeron, R., Devillers, N., & Laforest, J.-P. (2019). Growing pigs’ interest in enrichment objects with different characteristics and cleanliness. Animals, 9(3), article number 85. doi: 10.3390/ani9030085.
  3. Boyle, L.A., Edwards, S.A., Bolhuis, J.E., Pol, F., Šemrov, M.Z., Schütze, S., Nordgreen, J., Bozakova, N., Sossidou, E.N., & Valros, A. (2021). The evidence for a causal link between disease and damaging behavior in pigs. Frontiers in Veterinary Science, 8, article number 771682. doi: 10.3389/fvets.2021.771682.
  4. Bucková, K., Muns, R., Ceron, J., & Kyriazakis, I. (2022). Consequences of timing of organic enrichment provision on pig performance, health and stress resilience after weaning and regrouping. Animal, 16(10), article number 100637. doi: 10.1016/j.animal.2022.100637.
  5. Casal-Plana, N., Mantecab, X., Dalmaua, A., & Fàbregaa, E. (2017). Influence of enrichment material and herbal compounds in the behaviour and performance of growing pigs. Applied Animal Behavior Science, 195, 38-43. doi: 10.1016/j.applanim.2017.06.002.
  6. Colditz, I.G., Campbell, D.L.M., Ingham, A.B., & Lee, C. (2024). Review: Environmental enrichment builds functional capacity and improves resilience as an aspect of positive welfare in production animals. Animal, 8(6), article number 101173. doi: 10.1016/j.animal.2024.101173.
  7. Delsart, M., Pol, F., Dufour, B., Rose, N., & Fablet, C. (2020) Pig farming in alternative systems: Strengths and challenges in terms of animal welfare, biosecurity, animal health and pork safety. Agriculture, 10(7), article number 261. doi: 10.3390/agriculture10070261.
  8. DSTU 4508:2005. (2005). Concentrated feed for pigs. Technical specifications. Retrieved from https://online.budstandart.com/ua/catalog/doc-page?id_doc=54157.
  9. European Union. (2008). Council Directive 2008/120/EC of 18 December 2008 laying down minimum standards for the protection of pigs (Codified version). Retrieved from https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2008/120/oj/eng.
  10. European Union. (2010). Council Directive 2010/63/EC of 22 September 2010 on the protection of animals used for scientific purposes. Retrieved from https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=CELEX:32010L0063.
  11. European Union. (2021). Animal welfare on the farm, ex-post evaluation of the EU legislationProspects for animal welfare labelling at EU level – European implementation assessment. Retrieved from https://data.europa.eu/doi/10.2861/23838.
  12. Fàbrega, E., Marcet-Rius, M., Vidal, R., Escribano, D., Cerón, J.J., Manteca, X., & Velarde, A. (2019). The effects of environmental enrichment on the physiology, behaviour, productivity and meat quality of pigs raised in a hot climate. Animals, 9(5), article number 235. doi: 10.3390/ani9050235.
  13. Ibatulin, I.I. (Ed.). (2017). Methodology and organization of scientific research in animal husbandry. Kyiv: Agrarian Science.
  14. Ladyka, V.I., & Khmelnychiy, L.M. (Eds.). (2023). Technology of production and processing of livestock products. Odesa: Oldi+.
  15. Lee, J., Oh, S., & Kim, M. (2025). Impact of environmental enrichment on growth, behavior, and welfare of weanling piglets from pre‑weaning to 6 weeks of age. Journal of Animal Science & Technology, 67(1), 152-163. doi: 10.5187/jast.2024.e1
  16. Li, J., Han, Q., Zhang, R., Liu, H., Li, X., & Bao, J. (2020). PSV-7 Effects of music stimulus on behavior response, cortisol level and immunity horizontal of growing pigs. Journal of Animal Science, 98, 224-225. doi: 10.1093/jas/skaa278.412.
  17. Luo, L., Reimert, I., Middelkoop, A., Kemp, B., & Bolhuis, J.E. (2020) Effects of early and current environmental enrichment on behavior and growth in pigs. Frontiers in Veterinary Science, 7, article number 268. doi: 10.3389/fvets.2020.00268.
  18. Luo, L., van der Zande, L.E., van Marwijk, M.A., Knol, E.F., Rodenburg, T.B., Bolhuis, J.E., & Parois, S.P. (2022). Impact of enrichment and repeated mixing on resilience in pigs. Frontiers in Veterinary Science, 9, article number 829060. doi: 10.3389/fvets.2022.829060.
  19. Lykhach, A., Lykhach, V., Faustov, R., Getya, A., & Lesik, I. (2022). Influence of enrichment materials on the behaviour and productive traits of fattening pigs. Acta Fytotechnica et Zootechnica, 25(2), 77-84. doi: 10.15414/afz.2022.25.02.77-84.
  20. Ministry of Agrarian Policy of Ukraine. (2005). Departmental Norms for Technological Design Agro-Industrial Complex02.05. Pig-breeding enterprises (complexes, farms, small farms)”. Retrieved from https://lugdpss.gov.ua/images/bezpechnist_veterynariya/Svynarski-pidpryyemstva-VNTP-APK-02.05.pdf
  21. Mun, H.-S., Lagua, E., Ampode, K.M.B., Chem, V., Park, H.-R., Kim, Y.-H., & Yang, C.-J. (2023). Interactions of environmental conditions, day-night cycles, and growing periods on postural behavior of pigs. Journal of Animal Behaviour and Biometeorology, 11(4), article number 2023035. doi: 10.31893/jabb.23035.
  22. Oliveira, R.F., Soares, R.T.R.N., Moreira, R.H.R., Andrade, R.P., Rosenfield, D.A., & Pizzutto, C.S. (2023). Effects of the environmental enrichment on pigs’ behavior and performance. Revista Brasileira de Zootecnia, 52, article number e20210123 doi: 10.37496/rbz5220210123.
  23. Order of the Ministry for Development of Economy, Trade and Agriculture of Ukraine No. 224 “On Approval of Requirements for the Welfare of Farm Animals during Their Keeping”. (2021, February). Retrieved from https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z0206-21#Text.
  24. Pietrosemoli, S., & Tang, C. (2020). Animal welfare and production challenges associated with pasture pig systems: A review. Agriculture, 10(6), article number 223. doi: 10.3390/agriculture10060223.
  25. Smith, K.C., & Pierdon, M.K. (2024). Utilization of enrichment objects by growing pigs in a commercial facility and the impact on behavior and skin lesions. Applied Animal Behaviour Science, 272, article number 106181. doi: 10.1016/j.applanim.2024.106181.
  26. Steinerová, K., Parker, S.E., Brown, S.E., & Seddon, Y.M. (2024). The promotion of play behaviour in grow‑finish pigs: The relationship between behaviours indicating positive experience and physiological measures. Applied Animal Behaviour Science, 275, article number 106263. doi: 10.1016/j.applanim.2024.106263.