Вплив фосфоліпідів молока на мікроструктурні зміни у печінці щурів за тетрациклініндукованого гепатозу

Андрій Потоцький, Вікторія Грищенко
Анотація

Зростання випадків негативного впливу лікарських препаратів на печінку призводить до гепатопатології і розвитку ускладнень, таких як цироз, некроз, печінкова недостатність і карцинома печінки. Тому метою цієї роботи було визначення характерних структурних змін у печінці щурів за тетрациклінового ураження та з’ясування коригувальної ефективності фосфоліпідів молока. Проведено гістологічне дослідження зрізів з різних ділянок печінки у піддослідних щурів, які фарбували гематоксиліном та еозином за загальноприйнятою методикою. Встановлено, що у разі штучного моделювання в щурів тетрациклініндукованого гепатозу загальна архітектоніка печінки зберігається. Водночас у хворих тварин зафіксовано масштабне пошкодження гепатоцитів та розвиток жирової і зернистої дистрофії. Частина пошкоджених клітин зазнавала руйнування з подальшим лізисом фрагментів зруйнованих клітин. Описані мікроскопічні зміни найбільше проявлялися на ділянках печінки під її капсулою. У результаті відмічалась часткова або повна дезорганізація печінкових пластинок в усіх часточках органу. Застосування хворим щурам фосфоліпідів молока у вигляді біологічно активної добавки «FLP-MD» в якості коригувальної терапії запобігало розвитку дискомплексації гепатоцитів, сприяло істотному зменшенні кількості зруйнованих клітин у стані дистрофії з поодинокими випадками порушення впорядкованої організації печінкових пластинок. Це свідчить про виражений стимулювальний вплив фосфоліпідів молока на процеси регенерації та відновлення гепатоцитів за тетрациклініндукованого ураження печінки в щурів. У випадку окремого застосування клінічно здоровим тваринам біодобавки на основі фосфоліпідів молока мікроскопічна будова зразків печінки не відрізнялася від такої у тварин контрольної групи. Результати дослідження мають практичну цінність для лікарів-патоморфологів, клініцистів і терапевтів за розвитку в тварин медикаментозної форми гепатопатології, особливо у разі застосування антибіотиків тетрациклінової групи, та для визначення стратегії у лікуванні таких хворих

Ключові слова

гістологічне дослідження, коригувальна терапія, дистрофія, гепатопатологія, ускладнення, фосфоліпіди молока

ЦИТУВАТИ
Pototskyi, A., & Gryshchenko, V. (2024). Influence of milk phospholipids on microstructural changes in rat liver under tetracycline-induced hepatosis. Scientific Reports of the National University of Life and Environmental Sciences of Ukraine, 20(4),31-41. https://doi.org/10.31548/dopovidi/3.2024.31
Використані джерела

[1] Bergasa, N.V. (2022). Primary biliary cholangitis. In Clinical cases in hepatology (pp. 27-84). London: Springer.

[2] Björnsson, H.K., & Björnsson, E.S. (2022). Drug-induced liver injury: Pathogenesis, epidemiology, clinical features, and practical management. European Journal of Internal Medicine, 97, 26-31. doi: 10.1016/j.ejim.2021.10.035.

[3] Council Directive 2010/63/EU “On the Protectionof Animals Used for Scientific Purposes”. (2010, September). Retrieved from https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2010:276:0033:0079:EN:PDF.

[4] Ezquer, F., Huang, Y.L., & Ezquer, M. (2022). New perspectives to improve mesenchymal stem cell therapies for drug-induced liver injury. International Journal of Molecular Sciences, 23(5), article number 2669. doi: 10.3390/ijms23052669.

[5] Goralskij, L.P., Homych, V.T., & Kononskij, O.I. (2015). Basics of histological technique and morphofunctional research methods in normal and pathological conditions. Zhytomyr: Polissya.

[6] Gryshchenko, V., Danchenko, O., & Musiychuk, V. (2019). Modification of modeling method of toxic dystrophy of liver in rats. In V. Nadykto (Ed.), Modern development paths of agricultural production. Cham: Springer. doi: 10.1007/978-3-030-14918-5_67.

[7] Gryshchenko, V.A., Sуsolyatin, S.V., & Gulevata, J.V. (2018). Phospholipid composition of blood plasma and internal organs of rats with diclofenac-induced hepatitis. Ukrainian Journal of Ecology, 8(3), 235-240.

[8] Jaeschke, H., & Ramachandran, A. (2024). Acetaminophen hepatotoxicity: Paradigm for understanding mechanisms of drug-induced liver injury. Annual Review of Pathology, 19, 453-478. doi: 10.1146/annurev-pathmechdis-051122-094016.

[9] Machiels, J.D., Vries, M.J.A., Kwa, M.S.G., Voskamp, L., van Puijenbroek, E.P., & Kramers, C. (2022). Side effects of medicinal products: Assessment and registration of causality. Nederlands Tijdschrift Voor Geneeskunde, 166, article number D6199.

[10] Martin-Grau, M., & Monleon, D. (2023). Sex dimorphism and metabolic profiles in management of metabolic-associated fatty liver disease. World Journal of Clinical Cases, 11(6), 1236-1244. doi: 10.12998/wjcc.v11.i6.1236.

[11] Melnychuk, D.O., Hryshchenko, & V.A., Veselskyi, S.P. (2014). Indicators of the metabolism of bile pigments under the conditions of the effect of ecopathogenic factors on the body and after correction with liposomes. The Ukrainian Biochemical Journal, 86(3), 125-132. doi: 10.15407/ubj86.03.125.

[12] Mitrovic, M., Sistilli, G., Horakova, O., & Rossmeisl, M. (2022). Omega-3 phospholipids and obesity-associated NAFLD: Potential mechanisms and therapeutic perspectives. European Journal of Clinical Investigation, 52(3), article number e13650. doi: 10.1111/eci.13650.

[13] Ortega-Alonso, A., & Andrade, R.J. (2018). Chronic liver injury induced by drugs and toxins. Journal of Digestive Diseases, 19(9), 514-521. doi: 10.1111/1751-2980.12612.

[14] Litvinenko, O.M., Hryshchenko, V.A., & Melnychuk, D.O. (2009). Patent No. 86516Veterinary bioactive addidition of liposomal form and method of reparative therapy in hepatology”. Retrieved from https://uapatents.com/12-86516-veterinarna-biologichno-aktivna-dobavka-liposomalno-formi-ta-sposib-reparativno-terapi-v-gepatologi.html.

[15] Pessayre, D., Fromenty, B., Berson, A., Robin, M.A., Lettéron, P., Moreau, R., & Mansouri, A. (2012). Central role of mitochondria in drug-induced liver injury. Drug Metabolism Reviews, 44(1), 34-87. doi: 10.3109/03602532.2011.604086.

[16] Ramachandran, R., & Kakar, S. (2009). Histological patterns in drug-induced liver disease. Journal of Clinical Pathology, 62(6), 481-492. doi: 10.1136/jcp.2008.058248.

[17] Sherman, M. (2021). Assessing toxicity in drug trials in liver disease. Seminars in Liver Disease, 41(3), 277-284. doi: 10.1055/s-0041-1723030.

[18] Thakur, S., Kumar, V., Das, R., Sharma, V., & Mehta, D.K. (2024). Biomarkers of hepatic toxicity: An overview. Current Therapeutic Research, Clinical and Experimental, 100, article number 100737. doi: 10.1016/j.curtheres.2024.100737.

[19] Watkins, P.B., Church, R.J., Li, J., & Knappertz, V. (2021). Cannabidiol and abnormal liver chemistries in healthy adults: Results of a phase I clinical trial. Clinical Pharmacology and Therapeutics, 109(5), 1224-1231. doi: 10.1002/cpt.2071.

[20] Wupperfeld, D., Fricker, G., Bois De Fer, B., Frank, L., Wehrle, A., & Popovic, B. (2022). Essential phospholipids decrease apoptosis and increase membrane transport in human hepatocyte cell lines. Lipids in Health and Disease, 21(1), article number 91. doi: 10.1186/s12944-022-01698-8.

[21] Yin, M., Matsuoka, R., Xi, Y., & Wang, X. (2021). Comparison of egg yolk and soybean phospholipids on hepatic fatty acid profile and liver protection in rats fed a high-fructose diet. Foods. 10(7), article number 1569. doi: 10.3390/foods10071569.

[22] Yong, H.Y., Larrouy-Maumus, G., Zloh, M., Smyth, R., Ataya, R., Benton, C.M. & Munday, M.R. (2020). Early detection of metabolic changes in drug-induced steatosis using metabolomics approaches. Royal Society of Chemistry Advances, 10, 41047-41057. doi: 10.1039/d0ra06577c.

[23] Zhang, X., Yang, L., Liu, Y., Song, Z., Zhao, J., Chen, D., Yu, H., Li, R., Wang, Y., Yang, K., Chen, Y., Xia, M., & Zhang, L.W. (2018). Detection of nanocarrier potentiation on drug induced phospholipidosis in cultured cells and primary hepatocyte spheroids by high content imaging and analysis. Toxicology and Applied Pharmacology, 348, 54-66. doi: 10.1016/j.taap.2018.04.016.